İstanbul Miras komitesi

UNESCO, 1945 yılında San Francisco Konferansı'nda alınan karar ile kurulmuştur. Konferans,  “Birleşmiş Milletlere bağlı olarak eğitim ve kültür alanında uluslararası bir ihtisas örgütü kurulması"nı tavsiye etmiştir.
UNESCO'ya 193 devlet üyedir. UNESCO, BM ihtisas Kuruluşları arasında en çok üyeye ve en yaygın faaliyete sahip kuruluş konumundadır.
UNESCO’nun günümüzdeki faaliyetlerini ana hatlarıyla; eğitim, bilim, kültür ve iletişim alanlarında uluslararası işbirliğini güçlendirmek, bilginin paylaşımında öncü olmak, sosyal değişimlerin nedenlerini ve sonuçlarını incelemek, standart belirleyici normatif belgeler oluşturmak, uzmanlık alanına giren konularda üye ülkelere yardımcı olmak, karar alma mekanizmalarını harekete geçirecek toplantılar ve kamuoylarını yönlendirecek kampanyalar düzenlemek, araştırmalar yapmak, yayınlar hazırlamak, bilgi toplamak ve dağıtmak şeklinde sıralamak mümkündür.

UNESCO’nun Dünya Mirası misyonu:

Ülkeleri, Dünya Mirası Sözleşmesi’ni imzalamaya teşvik ederek doğal ve kültürel mirasın korunmasını sağlamak;

Sözleşme’ye Taraf Devletleri kendi ulusal sınırları dahilinde bulunan alanları, Dünya Mirası Listesine dahil etmek üzere aday göstermelerini teşvik etmek;

Sözleşme’ye Taraf Devletleri, Dünya Miras alanlarının muhafaza edilme durumu hakkında raporlama sistemleri kurma ve idare planları oluşturma yönünde teşvik etmek;

Teknik yardım ve profesyonel eğitim verme yoluyla Taraf Devletlerin Dünya Miras varlıklarını korumalarına yardımcı olmak;

Tehlike altında bulunan Dünya Mirası alanları için acil yardım sağlamak;

Dünya Mirası’nın muhafaza edilmesi amacıyla Taraf Devletlerin bilinç arttırıcı faaliyetler gerçekleştirmesini desteklemek;

Yerel nüfusun, kültürel ve doğal mirasın muhafaza edilmesine katılımını teşvik etmek;

Dünyayı kültürel ve doğal mirasının muhafaza edilmesi amacıyla uluslararası işbirliğini teşvik etmek.

UNESCO Kültürel Miras sözleşmesinin amacı:

“…insanlığın seçkin evrensel değeri olarak kabul edilen dünya çapındaki kültürel ve doğal mirasın tanımlanması, korunması, muhafaza edilmesi ve gelecek nesillere taşınmasının sağlanması”nı amaçlamaktadır.

Madde 4, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasını Koruma Sözleşmesi, 1972
(……ensuring the identification, protection, conservation, presentation and transmission to future generations of the cultural and natural heritage around the world considered to be of outstanding value to humanity.)

Dünya Miras Listesi, Dünya Miras Komitesi tarafından belirlenmiş ve bulundukları ülkenin devleti tarafından korunması garanti edilmiş, tüm uluslararası toplum tarafından üstün evrensel değere sahip olduğu kabul edilen doğal ve kültürel varlıkların listesidir.

Amaç, tüm insanlığın sahip olduğu değerlerin korunmasında uluslararası işbirliğini mümkün kılmaktır.
(Sözleşme – madde 11(2) )

Dünya Mirası Listesine Alınma Koşulları

i. İnsanoğlunun yaratıcı dehasının bir şaheserini temsil etmesi

ii. Mimari veya teknoloji, anıtsal sanatlar, şehir planlama veya peyzaj tasarımı konusundaki gelişmeler üzerine bir zaman zarfı içinde dünyanın belli bir kültürel alanında insan değerleri arasındaki önemli alışverişi sergilemesi

iii. Yaşayan veya ortadan yok olmuş bir kültürel geleneğe veya bir medeniyete yönelik eşsiz veya en azından istisnai bir tanıklık üstlenmesi

iv. İnsanlık tarihinde önemli bir aşamayı veya aşamaları gösteren bir yapı türü, mimari veya teknolojik grup veya peyzaj için istisnai bir örnek olması

v. Özellikle geri döndürülemez değişikliklerin etkisi altında hassas hale gelen insanın çevre ile etkileşiminin veya kültürün (veya kültürlerin) bir temsilcisi olan geleneksel insan yerleşimi, arazi kullanımı veya deniz kullanımının istisnai bir örneği olması;

vi. İstisnai evrensel öneme sahip olaylar veya yaşayan gelenekler ile, fikirler ile veya inançlar ile, sanatsal ve edebi eserler ile doğrudan veya somut bir biçimde ilişkili olması. (Komite bu kriterin tercihen diğer kriterler ile birlikte kullanılması gerektiğini kabul etmektedir);

vii. Üstün doğal bir fenomeni veya istisnai bir doğal güzelliğe veya estetik öneme sahip alanları ihtiva etmesi

viii. Yaşamın kaydı, yer şekillerinin oluşumunda devam eden coğrafik süreçler veya önemli jeomorfik veya fizyografik özellikler dahil dünya tarihinin önemli aşamalarını temsil eden istisnai örnekler olmaları

ix. Kara, tatlı su, kıyı ve deniz ekosistemlerinin ve bitki ve hayvan topluluklarının evrim ve gelişimindeki devam eden önemli ekolojik ve biyolojik süreçleri temsil eden istisnai örnekler olmaları

x. Bilim veya muhafaza açısından istisnai evrensel değere sahip tehdit altındaki türleri ihtiva edenler dahil biyolojik çeşitliliğin yerinde korunması için en önemli ve dikkat çeken doğal habitatları kapsamaları

İstanbul ve UNESCO

Bakanlık 05.12.1984 tarihinde UNESCO’ya başvurmuş, İstanbul Tarihi Alanları’nın Dünya Miras Listesi’ne 06.12.1985 tarihinde  kabul edilmiştir.
İstanbul’un Dünya Miras Listesine Kabul Edilen Koruma Alanları

–    Arkeolojik Park (Topkapı Sarayı ve Sultanahmet Bölgesi)
–    Süleymaniye Koruma Alanı
–    Zeyrek Koruma Alanı
–    İstanbul Karasurları Koruma Alanı